Ćmy
Z Wikipedii
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Ćmy | |
 Brudnica mniszka (Lymantria monacha) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarioty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Podtyp | tchawkodyszne |
| Gromada | owady |
| Podgromada | owady uskrzydlone |
| Rząd | motyle |
Ćmy, motyle nocne – grupa motyli prowadząca nocny tryb życia.
Trudno jednoznacznie wskazać różnice pomiędzy motylami dziennymi i ćmami. Podział taki, choć stosowany również przez specjalistów, nie jest podziałem ściśle naukowym – jest sztuczny i nie odzwierciedla historii ewolucyjnej rzędu Lepidoptera.
Spis treści |
[edytuj] Ogólne różnice pomiędzy motylami dziennymi a ćmami
- Czułki (antennae) – motyle dzienne posiadają cienkie, proste czułki zakończone wyraźną buławką. Natomiast czułki ciem nigdy buławki nie posiadają. Samce ciem mają często pierzaste czułki, zwiększające powierzchnię odbierania bodźców chemicznych (feromonów) wysyłanych przez samice. Ta właśnie różnica posłużyła do paranaukowego określenia motyli dziennych jako Rhopalocera (buławkoczułkowe), a ciem jako Heterocera (różnoczułkowe).
- Ogromna większość ciem to gatunki nocne lub aktywne o świcie albo o zmierzchu. Motyle dzienne wykazujące ten typ aktywności są bardzo nieliczne.
- Poczwarka – ćmy przeważnie tworzą jedwabny kokon dookoła poczwarki, podczas gdy motyle dzienne zwykle tego nie robią.
- Wiele gatunków motyli dziennych posiada jaskrawo ubarwione skrzydła. Skrzydła ciem są często w odcieniach brązu, szarości, bieli lub czerni, często ze skomplikowanymi wzorami służącymi jako kamuflaż. Niemniej jednak liczne dzienne gatunki ciem posiadają jaskrawe ubarwienie odstraszające, często sygnalizujące ich toksyczność.
- Ćmy odpoczywają ze skrzydłami rozłożonymi na boki lub złożonymi dachówkowato. Motyle dzienne najczęściej składają skrzydła pionowo nad ciałem.
- Ćmy są przeważnie grubsze i bardziej "włochate", a motyle dzienne szczuplejsze i "mniej owłosione".
Powyższe różnice nie są kategoryczne – trafiają się wyjątki od nich, np. żywo ubarwione gatunki ciem latające w dzień. Istnieją również gatunki motyli dziennych (np. środkowoafrykański Pseudopontia paradoxa), których czułki pozbawione są buławki typowej dla innych przedstawicieli tej grupy.
[edytuj] Dlaczego ćmy lecą do światła?
Do dziś naukowcy nie są zgodni co do przyczyn tego zjawiska. Jedna z teorii mówi, że ćmy posiadają ewolucyjnie rozwinięty mechanizm nawigacji w oparciu o światło. Ćmy nie rozróżniają światła księżyca lub gwiazdy od światła emitowanego np przez żarówkę i usiłują lecieć pod odpowiednim kątem do świecącego obiektu. Obiekt emitujący światło służy ćmom w podobny sposób, jak latarnia morska statkom.
[edytuj] Ciekawostki
- Największe ćmy
- Największą ćmą jest żyjąca w tropikalnej części Australii i Nowej Gwinei Cosdinoscera hercules, (Saturniidae) o długości skrzydeł 280–360 mm.
- W Brazylii występuje rzadki gatunek ćmy Thysania agrippina, (Noctuidae) o rozpiętości skrzydeł do 301 mm.
- Ćma Attacus atlas (Saturniidae) posiada największą powierzchnię skrzydeł – dochodzi ona do 400 cm2, przy rozpiętości do 300 mm.
- Największa ćma spotykana w Polsce to zmierzchnica trupia główka (Acherontia atropos), o rozpiętości skrzydeł dochodzącej do 124 mm.
- Najszybciej latające motyle to ćmy należące do rodziny zawisakowatych (Sphingidae) – potrafią one rozwijać prędkość do 50 km/h.
- Najdłuższą ssawkę ma zawisak Darwina (Xanthopan morganii praedicta) – jest ona o wiele dłuższa niż jego ciało i mierzy nawet do 35 cm. Jest to spowodowane tym, że zawisak Darwina odżywia się nektarem madagaskarskiego przedstawiciela roślin storczykowatych Angraecum sesquipedale, której kwiaty odznaczają się wyjątkowo długą (ponad 30 cm) ostrogą utrudniającą dostęp do nektaru. Człon praedicta w nazwie ćmy odnosi się do hipotezy Darwina, który po odkryciu Angraecum sesquipedale przewidział istnienie owada, który dostosował się ewolucyjnie do odżywiania nektarem tych kwiatów, jednocześnie je zapylając i stanowiąc warunek ich istnienia. Musiał być to owad nocny, ponieważ Angraecum sesquipedale pachnie jedynie nocą. Istnienie takiego gatunku potwierdzono dopiero po śmierci Darwina.
- Najmniejsze ćmy należą do rodziny Nepticulidae – rozpiętość ich skrzydeł wynosi ok. 2 mm.
 gąsienica pawicy gruszówki (Saturnia pyri) |
 gąsienica sówki (Xylena exsoleta) |
[edytuj] Zobacz też
- Mothman - człowiek-ćma
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Atlas motyli Europy
- Polskie motyle - portal
- Polskie Zawisaki
- Ćmy Wielkiej Brytanii
- Motyle Holandii
- Rozwój ćmy
- Motyle
 |
Artykuł wymaga poszerzenia. Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe. |
Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/abc/richFeeds.php on line 59
| Gowin o in vitro: mamy "deadline" do lutego |
|
Do połowy lutego specjalny zespół Platformy Obywatelskiej ma zakończyć prace nad projektem ustawy bioetycznej regulującej m.in. procedury związane z zapłodnieniem in vitro. Podczas pierwszego spotkania ustalono harmonogram prac. Autor projektu, Jarosław Gowin, powiedział, że ma "deadline" do połowy lutego.
|
| "Potrójna" wojna Rosji o gaz - "Lech Kaczyński to recydywista" |
|
- Prezydent może co najwyżej wspierać politykę rządu, a jeśli się z nią nie zgadza, to niech protestuje przeciw niej w zaciszu swego gabinetu – powiedział w TVN 24 Leszek Miller, komentując spór o tranzyt rosyjskiego gazu. – To nie pierwszy raz prezydent rozpycha konstytucję, jest recydywistą pod tym względem – dodał były premier.
|
| Ostrzeżenie przed silnymi mrozami w nocy |
|
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzega przed silnymi mrozami, które w nocy wystąpią w województwach mazowieckim i lubelskim. Temperatura ma tam spaść do minus 20 stopni Celsjusza.
|
| Zginął, bo uciekał po tym jak urwał lusterko |
|
Tragiczny finał kolizji na Opolszczyźnie. 76-letni kierowca osobowego mercedesa zginął po tym jak uciekając przed innym kierowcą uderzył w drzewo - informuje portal 24opole.pl.
|
| Samotnie mieszkający mężczyzna zamarzł w Łodzi |
|
51-letni, mieszkający samotnie mężczyzna zamarzł na terenie jeden z posesji w miejscowości Eligiów w powiecie pajęczańskim (Łódzkie) - poinformował wieczorem rzecznik pajęczańskiej policji Krzysztof Pach.
|