Rodzimowierstwo słowiańskie – Wiki

Rodzimowierstwo słowiańskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Jare Święto)
Skocz do: nawigacji, szukaj
Słowiański posąg, tzw. "Światowid ze Zbrucza".

Rodzimowierstwo słowiańskie, słowianowierstwo – system wierzeń etnicznych odwołujących się do tradycji przedchrześcijańskich, głównie wspólnoty słowiańskiej – czasem z elementami mogącymi wywodzić się z mitologii i legend dawnych plemion zamieszkujących obecne tereny Polski przed osadnictwem słowiańskim (lub z tym osadnictwem się przenikającymi) jak ludność germańska, bałtycka (Prusowie), czy nawet celtycka, dla których wspólnym mianownikiem była świętość natury. Zespół poglądów opartych na mitologii słowiańskiej i zachowanych obyczajach lokalnej społeczności.

Spis treści

[edytuj] Historia rodzimowierstwa w Polsce

Rodzimowierswo słowiańskie opiera się głównie na wierzeniach funkcjonujących wśród Słowian przed chrystianizacją. Niektóre prądy R. czerpią także inspiracje zarówno z późniejszych elementów folkloru ludowego, który swoje źródła miał w obrzędach z czasów pogańskich (np. topienie Marzanny, Noc świętojańska, itp.), jak również z wcześniejszych obrzędów i wiar pozostałych, dawnych kultur etnicznych na długo przed pojawieniem się chrześcijaństwa. Mogły to być elementy pochodzące od starych kultur celtyckich, zapożyczenia od ludów germańskich i bałtyckich, ze szczególnym uwzględnieniem Prusów, którzy przez długi okres czasu sąsiadowali z plemionami słowiańskimi na północnym wschodzie. Wpływy tych kultur są generalnie akceptowaną zasadą wynikająca z faktu długiego sąsiedztwa i zapożyczania zwyczajów i elementów mitologii religijnej między różnymi kulturami w terenach styku tych kultur.

Doba romantyzmu polskiego przyniosła zainteresowanie zwyczajami ludowymi i usiłowania literackie i filozoficzne zwrotu ku kulturze rodzimej. Ten charakterystyczny rys polskiego romantyzmu był odwróceniem się od zasady epoki neoklasycznej, która często zwracała się ku tradycji klasyki śródziemnomorskiej, nie szukając wzorców lokalnych. Charakterystycznym jest tu przykład wczesnej twórczości Adama Mickiewicza, który nawiązywał do wierzeń i "guseł" lokalnych podnosząc je tym samym do wyżyn tematu literackiego i tworząc ethos ludowości i historyzmu.

Ruchy rodzimowiercze za swego duchowego prekursora uznają Zoriana Chodakowskiego. Pod wpływem idei romantyzmu niemieckiego podjął się badań nad ludowością polską i jej korzeni historyczno-mitologicznych[1]. W pracy "O Sławiańszczyźnie przed chrześcijaństwem" z 1818 r. zarysował propozycje odrodzenia duchowego narodu poprzez oparcie się na kulturze ludowej i odnalezienie w niej elementów z czasów przedchrześcijańskich.

W okresie międzywojennym powstały i działały organizacje o charakterze rodzimowierczym: Zadruga, Lechickie Koło Czcicieli Światowida oraz środowisko skupione wokół pisma Demiurg. Po upadku PRL powstało szereg nowych organizacji, stowarzyszeń i grup wyznaniowych, np. Rodzimy Kościół Polski, Polski Kościół Słowiański, Stowarzyszenie na rzecz Tradycji i Kultury "Niklot", Rodzima Wiara (zarejestrowane jako Zrzeszenie Rodzimej Wiary) i.in.

[edytuj] Główne założenia wyznaniowe

Rodzimowierstwo słowiańskie zazwyczaj klasyfikuje się jako politeizm, panteizm (w tym henoteizm) czasem panenteizm. W rzeczywistości rodzimowierstwo słowiańskie czerpie w różnych proporcjach ze wszystkich wyżej wymienionych systemów. Istniejące rodzimowiercze związki wyznaniowe mają zazwyczaj na swój sposób sformułowane założenia i doktryny, które w przypadku grup formalnie zarejestrowanych zawarte są w (oficjalnie złożonych w MSWiA) statutach tychże (często też publikowane na oficjalnych stronach internetowych związków)[2][3][4][5], a w pozostałych przypadkach publikowane i udostępniane w innej formie[6]. W wielu punktach wykazują one jednak cechy wspólne, które co jakiś czas próbuje się wyszczególnić w różnego rodzaju opracowaniach[7][8].

[edytuj] Rytuały

Spalenie Morany w trakcie obchodów Jarego Święta, 2010 RKP.
Wikinews
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Jare Święto, wybrane propozycje tegorocznych obchodów.

W rodzimej wierze rytuałami są przede wszystkim obchody świąt cyklu przemian w przyrodzie, związane z charakterystycznymi dla Europy porami roku. Poczynając od wiosny, a kończąc na zimie zataczany jest przez naturę krąg cyklu życia, śmierci oraz narodzin. W kluczowych momentach tego cyklu rodzimowiercy obchodzą cztery najważniejsze słowiańskie święta:

  • 21 marca – Jare ÅšwiÄ™to (pierwszy dzieÅ„ wiosny), również ÅšwiÄ™to JaryÅ‚y, Jare Gody – Å›wiÄ™to obchodzone w czasie równonocy wiosennej (21 marca) lub w pierwszÄ… niedzielÄ™ po równonocnej peÅ‚ni Księżyca, odwoÅ‚ujÄ…ce siÄ™ do z symbolicznego przepÄ™dzenia zimy, a także powitania i przyjÄ™cie wiosny, oraz zwiÄ…zanych z tym obrzÄ™dów magicznych (znanych z przedchrzeÅ›cijaÅ„skiej kultury ludowej SÅ‚owian) - takich jak topienie marzanny lub malowanie jajek - majÄ…cych wnieść do domostw energiÄ™ i radość życia oraz majÄ…cych zapewnić urodzaj i powodzenie na caÅ‚y nowy rozpoczynajÄ…cy siÄ™ wiosnÄ… rok wegetacyjny. Dla rodzimowierców sÅ‚owiaÅ„skich Å›wiÄ™to poÅ›wiÄ™cone szczególnie Matce Ziemi oraz zwiÄ…zane z postaciÄ… bóstwa JaryÅ‚y. ÅšwiÄ™to ku czci odradzajÄ…cego siÄ™ życia (nawiÄ…zujÄ™ do Å›wiÄ…tecznego cyklu pożegnaniem zimy i powitaniem wiosny, siÄ™gajÄ…cego czasów pogaÅ„skich - p. analogicznie Maslenica).[9][10][11]
Chram Mazowiecki RKP, Noc Kupały (2009)
Ofiarowanie pokarmów w trakcie obchodów Święta Plonów – RKP, 2007
  • 23 – 24 czerwca – KupaÅ‚a, ÅšwiÄ™to Kresu (krzesania ognia) – ÅšwiÄ™to ognia, wody, życia i miÅ‚oÅ›ci. PoczÄ…tek lata.
Information icon.svg Osobny artykuÅ‚: Noc KupaÅ‚y.
  • 21 wrzeÅ›nia – ÅšwiÄ™to Plonów, Dożynki - poczÄ…tek jesieni.
Information icon.svg Osobny artykuÅ‚: Dożynki.
  • 23-24 grudnia – ÅšwiÄ™to Godowe, Godowe ÅšwiÄ™to, Szczodre Gody – przesilenie zimowe, Å›mierć Starego SÅ‚oÅ„ca, narodziny (odrodzenie) nowego, mÅ‚odego.
Information icon.svg Osobny artykuÅ‚: ÅšwiÄ™to Godowe.

Oprócz wymienionych świąt głównych obchodzone są również inne święta poboczne, związane z tradycjami regionalnymi oraz kultem zmarłych, np. obchodzone kilka razy w roku (szczególnie w okresie kwietniowym oraz koło 2 listopada) "Dziady" (święta ku czci zmarłych Przodków). W innych krajach słowiańskich współcześnie stosunkowo popularne są też święta poświęcone poszczególnym bogom, jak Dzień Welesa (Czechy, Rosja), Święto Peruna (20 lipca, Słowacja, Rosja) czy Mokoszy (Rosja, Słowacja, Czechy), a także takie święta jak: Kraczun (Rosja, Słowacja), Koljada-Kolęda (Rosja), Kamajeżyca (w różnych wersjach nazwy).

Do najważniejszych elementów rytuału zalicza się:

  • Obecność prowadzÄ…cego (lub prowadzÄ…cych) obrzÄ™d – tzw. żerców (woÅ‚chwów), czasem również ich pomocników.
  • OgieÅ„ obrzÄ™dowy (rozpalany i witany rytualnie), o znaczeniu sakralnym.
  • RytuaÅ‚y oczyszczania wodÄ….
  • Ofiary (tzw. obiaty) dla bogów, przodków, demonów, żywiołów (np. w postaci chleba, miodu, kaszy); również treby (ofiary obowiÄ…zkowe).
  • Muzyka, rytm, Å›piew – pieÅ›ni obrzÄ™dowe Å›piewane przez żerców i uczestników.
  • Wróżby, przepowiednie, odczytywanie znaków.
  • Szczególnie podkreÅ›lanie jednoÅ›ci z naturÄ…, zwiÄ…zków ludzi i przyrody.
  • SkÅ‚adanie proÅ›b o pomyÅ›lność, ochronÄ™. PodziÄ™kowania za doznane korzyÅ›ci.
  • Stymulowanie cyklów natury i wegetacyjnych – witanie, żegnanie, przyzywanie lub wyganianie pór roku (lub ich odpowiedników – np. odpowiednich bóstw), nowego (mÅ‚odego) SÅ‚oÅ„ca, rytuaÅ‚y pobudzania pÅ‚odnoÅ›ci Ziemi.
  • Oddawanie czci przodkom, przyzywanie ich, witanie, odprawianie.
  • Poczucie wiÄ™zi – taneczny korowód, wspólna biesiada, utworzenie krÄ™gu przez uczestników (dodatkowo o znaczeniu symbolicznego rozdziaÅ‚u obrzÄ™dowej strefy sacrum – krÄ™gu uczestników i jego wnÄ™trza – od reszty Å›wiata).
  • Symboliczne powracanie do czasu mitycznego, odgrywanie i przypominanie mitów. Wykonywanie uÅ›wiÄ™conych czynnoÅ›ci zwyczajowych.
  • CzynnoÅ›ci wykonywane przez wszystkich uczestników obrzÄ™du – wspólne dzielenie siÄ™ chlebem, miodem, wznoszenie tzw. zdrawic (rytualnych toastów), libacja, dzielenie siÄ™ plonem (współczeÅ›nie również w znaczeniu symbolicznym), inwokacje.
  • ObrzÄ™dowa uczta (biesiada, "igryszcza") po głównej części rytuaÅ‚u – zabawa, spożywanie pokarmów i napojów (głównie alkoholowych – miodu, piwa) na chwałę bogom, symboliczna uczta z przyzwanymi przodkami.

[edytuj] Zobacz też

Commons in image icon.svg

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne


Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/abc/richFeeds.php on line 59

Tragedia na drodze z udziałem ciężarówki
Do godz. 1.00 w nocy z poniedziałku na wtorek może być zablokowana droga krajowa nr 8 Białystok-Warszawa, gdzie wieczorem niedaleko Jeżewa doszło do wypadku z trzema ofiarami śmiertelnymi.
Kolejny przypadek zatrucia muchomorem
20-letni Wiktor w ciężkim stanie czeka na przeszczep wątroby w szczecińskim szpitalu. Mężczyzna jest kolejną ofiarą zatrucia muchomorem sromotnikowym. Informację, a zarazem apel o oddawanie krwi dla Wiktora, zamieścił na swoim profilu Reporter 24, baadnewz.
"J. Kaczyński powinien składać wieńce na Wawelu"
Hanna Gronkiewicz-Waltz w programie "Kropka nad i" na antenie TVN24 skomentowała trudną sytuację, jaka panuje wokół krzyża przed Pałacem Prezydenckim na Krakowskim Przedmieściu. - Byłoby łatwiej rozwiązać sprawę krzyża, gdyby szef PiS nie składał przed Pałacem Prezydenckim co miesiąc wieńców. To akt polityczny. To jest przecież nie tylko siedziba Lecha Kaczyńskiego, ale także jego poprzedników oraz następcy - zaznaczyła polityk PO i dodała, iż prezes PiS "powinien składać wieńce na Wawelu, bo...
Politycy PiS ocenili list swojego prezesa
Politycy PiS chwalą list prezesa partii Jarosława Kaczyńskiego, w którym zapowiedział m.in. walkę z nielojalnością w ugrupowaniu. Milczą jednak w tej sprawie posłowie krytyczni wobec strategii powyborczej PiS.
REM: gazeta fałszywie oskarżała polityka PiS
Rada Etyki Mediów (REM) za zamierzone ataki uznała artykuły jednej z poznańskich gazet na temat rzekomej współpracy byłego europosła PiS Marcina Libickiego ze służbami specjalnymi PRL.
Linki: Strona g³ówna