Turkmenistan - Wiki

Turkmenistan

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Türkmenistan
Turkmenistan
Flaga Turkmenistanu
 Godło Turkmenistanu
Flaga Turkmenistanu Godło Turkmenistanu
Hymn: Garaşsyz, Bitarap, Türkmenistanyň Döwlet Gimni
(Hymn Państwowy Niepodległego, Neutralnego Turkmenistanu)
Położenie Turkmenistanu
Język urzędowy turkmeński
Stolica Aszchabad
Ustrój polityczny republika
Głowa państwa prezydent Gurbanguly Berdimuhamedow
Szef rządu prezydent Gurbanguly Berdimuhamedow
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe		 51. na świecie
488 100[1] km²
0,7%
Liczba ludności (2008)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia		 113. na świecie
5 180 000[2]▲
11 osób/km²
Jednostka monetarna manat turkmeński (TMM)
Niepodległość od ZSRR
27 października 1991
Strefa czasowa UTC +5
Kod ISO 3166 TM
Domena internetowa .tm
Kod samochodowy TM
Kod telefoniczny +993
Mapa Turkmenistanu
1  Dane podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (en)
2  Dane szacunkowe na rok 2007 podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (en)

Turkmenistan (turkm. Türkmenistan) – państwo położone w Azji Środkowej, na północ od gór Kopet-Dag, pomiędzy Morzem Kaspijskim a Amu-darią. Kraj rozciąga się na 1110 km od wschodu do zachodu oraz na 650 km z północy na południe.

Terytorium Turkmenistanu to w większości (80%) praktycznie niezamieszkana pustynia Kara-kum. Tereny zasiedlone znajdują się głównie na przedgórzu Kopet-Dag w południowej części kraju oraz w dolinach rzecznych na południowym zachodzie. Blisko 50% mieszkańców zajmuje się rolnictwem. Jest to możliwe dzięki dość dobrze rozwiniętemu systemowi nawadniającemu, który dostarcza wodę do upraw zwłaszcza z głównej rzeki kraju - Amu-darii. Obszar nawodniony to 17 500 km². Główną kategorią upraw zdaje się być bawełna, ale uprawiane są również zboża, ziemniaki, rozwija się sadownictwo. Hoduje się konie, a także owce karakuły. Słynne na całym świecie są kolorowe, wykonywane z owczej wełny turkmeńskie dywany.

Spis treści

[edytuj] Historia

Turkmeńska śpiewaczka w stroju ludowym

Zamieszkujące niegdyś terytorium współczesnego Turkmenistanu starożytne plemiona najprawdopodobniej prowadziły koczowniczy tryb życia i zajmowały się pasterstwem. Naród turkmeński ostatecznie uformował się dopiero w XV w. Ziemie te były wielokrotnie nękane przez najeźdźców. W latach 1865-1885 akcję podbijania Turkmenistanu prowadziła Rosja. W 1925 r. stał się on jedną z republik radzieckich. W 1948 miało miejsce silne trzęsienie ziemi. Zginęło wówczas ponad 160 tysięcy osób, głównie z Aszchabadu. W 1991 r., po rozpadzie ZSRR ogłoszona została niepodległość. Pierwszym prezydentem został Saparmyrat Nyýazow (zmarł w 2006), który przyjął tytuł Turkmenbaszy (przywódca Turkmenów) i wprowadził rządy dyktatorskie.

[edytuj] Wybory prezydenckie 2007

(do uzupełnienia)

Wybory prezydenckie w Turkmenistanie odbyły się 11 lutego 2007. Zatwierdzonych zostało sześciu kandydatów z jedenastu pretendentów (wszystkich z Partii Demokratycznej):

Kandydaci

  • Amanýaz Atajykow, członek parlamentu oraz zastępca gubernatora prowincji Daşoguz
  • Gurbanguly Berdimuhamedow, p.o. prezydenta
  • Orazmyrat Garajaýew, burmistrz miasta Abadan
  • Muhammetnazar Gurbanow, przewodniczący regionu Garabekewul
  • Işanguly Nuryýew, wiceminister do spraw gospodarki gazem i zasobami naturalnymi
  • Aşyrnyýaz Pomanow, burmistrz Turkmenbaszy

Ówczesne władze poparły Gurbanguly Berdimuhamedowa, kandydat opozycjonistów (w większości przebywającej na uchodźstwie) Hudaýberdi Orazow nie został dopuszczony.

[edytuj] Granice

Turkmenistan graniczy z następującymi państwami:

Łączna długość granic wynosi 3736 km. Turkmenistan posiada dostęp do Morza Kaspijskiego na długości 1768 km.

Widok na gory Kopetdag z równiny Ahalskiej.

[edytuj] Religia

Wierzący to głównie muzułmanie sunniccy (89% - głównie Turkmeni, Uzbecy, Persowie), istnieje mniejszość prawosławna (9% -głównie Rosjanie). Oficjalna ideologia państwowa stanowi połączenie tradycyjnego islamu z doktryną polityczną i społeczną byłego prezydenta Saparmyrata Nyýazowa - podstawą wychowania w Turkmenistanie są Koran oraz napisana przez Nyýazowa Ruhnama (Księga życia).

[edytuj] Podział administracyjny

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Turkmenistanu.

Turkmenistan podzielony jest na 5 regionów (wilajetów):

[edytuj] Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Turkmenistan
p • d • e
Państwa Azji
Azja zaznaczona na mapie Ziemi
Terytoria zależne
Państwa nieuznawane
na arenie międzynarodowej
Terytoria autonomiczne
(stanowią integralną część państw)
  1. ↑ obecnie uznawana przez 2 państwa
  2. ↑ obecnie uznawany przez 1 państwo
  3. ↑ obecnie uznawana przez 2 państwa
  4. ↑ Obecnie jest to państwo in statu nascendi; działające na jej obszarze Palestyńskie Władze Narodowe zostały powołane w 1994 w wyniku porozumień z Oslo jako tymczasowa struktura administracyjna zarządzająca obszarem Strefy Gazy i częścią Zachodniego Brzegu do czasu uzyskania niepodległości przez Palestynę, kiedy to staną się organami nowego państwa
  5. ↑ obecnie uznawany przez 23 państwa
Członkostwo w organizacjach międzynarodowych
p • d • e
Wspólnota Niepodległych Państw (WNP)

Armenia • Azerbejdżan • Białoruś • Gruzja1 • Kazachstan • Kirgistan • Mołdawia • Rosja • Tadżykistan • Turkmenistan2 • Ukraina3 • Uzbekistan

1 Gruzja wypowiedziała członkostwo; decyzja wchodzi w życie 18 sierpnia 2009 roku.
2 Turkmenistan jest członkiem stowarzyszonym od 26 sierpnia 2005 roku.
3 Ukraina dotychczas nie ratyfikowała Statutu WNP.

 
p • d • e
Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE)
 

Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/abc/richFeeds.php on line 59

Łódzkie: kolejne ofiary mrozu
Do 10 wzrosła liczba ofiar zimy w województwie łódzkim. W ciągu ostatniej doby z wychłodzenia zmarły dwie osoby - poinformował Piotr Kryźba z komendy wojewódzkiej policji w Łodzi.
Abp Kowalczyk: to oczywiste, że byłem przedmiotem zainteresowania SB
W Watykanie kierowałem Departamentem Sekcji Polskiej i wszystkie rzeczy, które Ojciec Święty przekazywał władzom Polski lub od nich przyjmował, przychodziły do mnie i to oczywiste, że byłem przedmiotem szczególnego zainteresowania służby bezpieczeństwa - powiedział nuncjusz apostolski w Polsce abp Józef Kowalczyk.
Strażacy przypominają: czujka pożarowa może uratować życie
Czujka pożarowa może uratować życie - przypominają strażacy. W Białymstoku nocą takie urządzenie podłączone do instalacji alarmowej domu uruchomiło system powiadamiania firmy ochroniarskiej, a patrol zdążył obudzić śpiącą kobietę.
Nowak: Polska powinna zachować wstrzemięźliwość
Szef gabinetu politycznego premiera Sławomir Nowak ocenia, że Polska powinna zachować wstrzemięźliwość w rosyjsko-ukraińskim konflikcie gazowym, a w pierwszej kolejności dążyć do przywrócenia dostaw gazu do krajów UE.
Poseł PiS przechodzi do Polski XXI
Poseł Andrzej Walkowiak zrezygnuje dziś z członkostwa w PiS. Z ustaleń serwisu internetowego tvp.info wynika, że Walkowiak wstąpi dziś do koła poselskiego Polska XXI.
Linki: Strona gwna