Wulkan - Wiki

Wulkan

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy tworu geologicznego. Zobacz też: inne znaczenie tego słowa.
Wulkan
1. Komora wulkaniczna
2. Skała macierzysta
3. Kanał lawowy
4. Podnóże
5. Sill
6. Przewód boczny
7. Warstwy popiołu emitowanego przez wulkan
8. Zbocze
9. Warstwy lawy emitowanej przez wulkan
10. Gardziel
11. Stożek pasożytniczy
12. Potok lawowy
13. Komin
14. Krater
15. Chmura popiołu

Wulkan (z łac. Vulcanus – imię rzymskiego boga ognia) – miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy wulkaniczne (solfatary, mofety, fumarole) i materiał piroklastyczny. Terminu tego również używa się jako określenie form terenu powstałych wskutek działalności wulkanu, choć bardziej poprawne są takie terminy jak: góra wulkaniczna, stożek wulkaniczny, kopuła wulkaniczna czy wulkan tarczowy.

Spis treści

[edytuj] Wulkany

[edytuj] Rodzaje wulkanów

Erupcja Stromboli w 1980 na wysokość 100 m. Kreskowane trajektorie powstały wskutek wyrzucania obracającego się nierównomiernie rozgrzanego materiału

Aktywność wulkaniczna zmienia się wraz z czasem. Obserwowana aktywność wulkanów umożliwiła wprowadzenie ich podziału na wulkany:

Szacuje się, że w ciągu ostatnich 10 tys. lat na kuli ziemskiej czynnych było 1500 wulkanów. W tym okresie miało miejsce około 7900 erupcji. Obecnie liczbę czynnych wulkanów szacuje się na około 600. Ponad połowa z nich znajduje się na obszarze lądowym. Ponadto można spotkać kilka tysięcy nieczynnych wulkanów na lądzie oraz kilkadziesiąt tysięcy pod wodą.

Inny podział bierze pod uwagę miejsce, z którego wypływa magma. Wyróżnia się wówczas wulkany:

Wulkany różnią się dominującym rodzajem materiału, jaki się z nich wydobywa:

[edytuj] Rozmieszczenie wulkanów

Największe skupiska wulkanów na świecie znajdują się w Indonezji (ok. 80 wulkanów aktywnych, 100 drzemiących) i wzdłuż tzw. "Drogi Wulkanów" z 30 stożkami w Ekwadorze. Najważniejsze wulkany na poszczególnych kontynentach:

[edytuj] Europa

W Europie jest kilka działających wulkanów, głównie we Włoszech i na Islandii:

W Polsce odnaleźć można ślady dawnego wulkanizmu w Pieninach (góra Wdżar) oraz w Sudetach. Góra Świętej Anny to również dawny wulkan.

[edytuj] Afryka

[edytuj] Ameryka Północna

[edytuj] Ameryka Południowa

[edytuj] Antarktyda

[edytuj] Australia i Oceania

[edytuj] Azja

[edytuj] Najwyższe wulkany na świecie

[edytuj] Wulkany we wszechświecie

Wulkany można znaleźć także na innych obiektach Układu Słonecznego, m.in. na Marsie (Olympus Mons), Io (księżycu Jowisza) czy Trytonie (księżycu Neptuna).

[edytuj] Wielkie erupcje wulkaniczne

[edytuj] Wulkanologia

Powstawanie wulkanów w strefie subdukcji

[edytuj] Powstawanie wulkanów

Występowanie wulkanów na Ziemi jest ściśle związane ze strefą młodej górotwórczości i z obszarami aktywnych trzęsień ziemi. Związek tych zjawisk tłumaczy teoria tektoniki płyt litosfery. W miejscach, gdzie jedna płyta litosfery zagłębia się pod drugą, wulkany powstają wzdłuż ich krawędzi – na kontynencie oraz wzdłuż rowów oceanicznych, np. wybrzeże Pacyfiku, Europa Południowa, Japonia, Filipin. Wulkany powstają także w miejscach rozsuwania się płyt litosfery od siebie, czyli w grzbietach śródoceanicznych i w dolinach ryftowych, np. w Grzbiecie Śródatlantyckim, na Islandii, w Wielkich Rowach Afrykańskich.

Unikalną w czasach historycznych okazją do obserwacji narodzin wulkanu było powstanie wulkanu Paricutín w Meksyku oraz wysepki Surtsey u brzegów Islandii.

[edytuj] Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Wulkan

[edytuj] Linki zewnętrzne


Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/abc/richFeeds.php on line 59

MF: niższa stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych
Od początku 2009 r. roku stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosi 9,75 proc. kwoty zaległości w stosunku rocznym - podało w czwartkowym komunikacie Ministerstwo Finansów (MF).
Bułgaria poprosi UE o pomoc finansową w związku z kryzysem gazowy
Bułgaria zwróci się o pomoc finansową do UE z powodu ogromnych strat, jakich doznaje jej gospodarka w wyniku rosyjsko-ukraińskiego konfliktu gazowego - powiedział w czwartek minister gospodarki i energetyki Petyr Dymitrow.
UBS podniósł cenę docelową dla Pekao i PKO BP
Analitycy UBS podnieśli o 17 proc. cenę docelową dla akcji banku Pekao do 153 zł, a dla akcji banku PKO BP do 38 zł.
W czwartek złoty powinien zyskać nieco wobec głównych walut
Po wczorajszym dużym wahaniu na rynku walutowym spowodowanym prawdopodobną realizacją zysków przez część inwestorów w czwartek złoty powinien powrócić do trendu wzrostowego.
Kontrakty na europejskie indeksy spadły
Kontrakty na indeksy europejskie spadły na fali spekulacji, że zyski firm pogorszą się, ponieważ osłabiający się popyt na surowce ciągnie ceny metali i ropy w dół.
Linki: Strona gwna